«Σημαδεμένα τραπουλόχαρτα» οι κινήσεις του υπουργείου

του Μάκη Ντόβολου* από την Εποχή της 22/03/09.

«Στα πλαίσια αυτά, καταβάλλεται μια συστηματική προσπάθεια για να επιμεριστεί κατά τρόπο κοινωνικά δίκαιο το κόστος από την οικονομική κρίση» υποστήριξε την Τετάρτη ο υπουργός Οικονομίας, προκειμένου να δικαιολογήσει το πάγωμα των μηνιαίων αποδοχών 830.000 μισθωτών και συνταξιούχων.

Απομονώσαμε αυτήν τη φράση, διότι αποτυπώνει την πρόθεση του κεφαλαίου να μεταφέρει τα βάρη της οικονομικής κρίσης στα λαϊκά στρώματα, ώστε το ίδιο να βγει όχι μόνο αλώβητο αλλά και ενισχυμένο στο τέλος της οικονομικής «περιπέτειας» που βιώνουμε. Διότι αν ήταν διαφορετικά τα πράγματα, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι αγρότες, οι αυτοαπασχολούμενοι κ.ά. δε θα επιβαρύνονταν για το ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης, αφού δεν ευθύνονται ούτε στο ελάχιστο για τα αίτια της εκδήλωσής της. Το κόστος θα έπρεπε να το πληρώσουν αποκλειστικά οι μέτοχοι, οι κερδοσκόποι, οι κάθε λογής επιχειρηματίες και τραπεζίτες, οι πιστωτές και όποιος άλλος είχε μερίδιο στο νεοφιλελεύθερο «πανηγύρι» της τελευταίας 30ετίας, με τη γνωστή σε όλους μας κατάληξη.

Ας ξεπεράσουμε αυτήν την αυτονόητη παραδοχή, η οποία, όμως, φαντάζει «παράλογη» στις καπιταλιστικές συνθήκες, και ας εξετάσουμε το κατά πόσο επιμερίζεται με «τρόπο κοινωνικά δίκαιο το κόστος από την οικονομική κρίση», όπως τουλάχιστον υποστηρίζει ο υπουργός Οικονομίας.

Από τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης, είναι εύκολο να καταλάβει κάποιος ότι η τράπουλα είναι σημαδεμένη εξαρχής, καθώς το υπουργείο Οικονομίας προχωρεί σε ένα βίαιο μοίρασμα της φτώχειας και της οικονομικής στενότητας σε περισσότερους. Διότι πώς αλλιώς μπορεί να ονομαστεί η χορήγηση επιδόματος 300-500 ευρώ σε όσους παίρνουν χαμηλούς μισθούς και συντάξεις, με χρήματα που δεν προέρχονται από τους έχοντες και κατέχοντες αλλά από το υστέρημα 830.000 υπαλλήλων και συνταξιούχων που -λόγω θέσης, παλαιότητας και μακρού ασφαλιστικού βίου- λαμβάνουν καθαρό μηνιαίο μισθό λίγο υψηλότερο από τα 1.200-1.300 ευρώ; Τους μισθωτούς αυτούς, μάλιστα, η κυβέρνηση τους θεωρεί και υψηλόμισθους, καθώς φαίνεται να πιστεύει ότι με εισόδημα 1.300 ευρώ το μήνα μπορείς να ζεις άνετα!

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομίας κρύβει επιμελώς ότι οι βασικές αποδοχές παραμένουν «παγωμένες» για όλους, χαμηλόμισθους και «υψηλόμισθους», κάτι που σημαίνει ότι εάν δοθούν αυξήσεις το 2010, αυτές θα υπολογιστούν στις αποδοχές όπως είχαν διαμορφωθεί μία διετία πριν, δηλαδή το 2008. Το πάγωμα έχει αρνητικές επιπτώσεις στις συντάξεις και στο εφάπαξ χαμηλόμισθων και «υψηλόμισθων», ενώ αμετάβλητο παραμένει και το ύψος των επιδομάτων, πάλι για όλους τους μισθωτούς. Επίσης δεν προβλέπεται αύξηση, έστω και ονομαστική, για τους συμβασιούχους του δημοσίου.

Και μη νομίσει κανείς ότι στο στόχαστρο βρίσκονται μόνο οι «ευνοημένοι» δημόσιοι υπάλληλοι. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός από τις Βρυξέλλες «έκλεισε το μάτι» στους επιχειρηματίες, προκειμένου να συνεχίσουν -έστω και για σύντομο χρονικό διάστημα- την πολιτική της λεγόμενης ευελιξίας, δηλαδή την καταπάτηση της εργατικής νομοθεσίας, την περικοπή των αποδοχών και τις απολύσεις χωρίς αιτιολόγηση.

Πάντως το κέρδος που υποτίθεται ότι θα υπάρξει από το πάγωμα μισθών και συντάξεων (περί τα 350 εκατ. ευρώ) θα εξανεμιστεί πολύ γρήγορα, λόγω του κόστους που θα προκληθεί στην οικονομία από τον περαιτέρω περιορισμό της ζήτησης εξαιτίας ακριβώς της ασκούμενης πολιτικής λιτότητας. Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση Καραμανλή προτιμά να καλμάρει το νεοφιλελεύθερο ιερατείο της Κομισιόν αλλά και τα αδηφάγα αρπακτικά των διεθνών funds, μην έχοντας ιδιαίτερο πρόβλημα να ρίξει σε βαθιά και μακρά ύφεση την ελληνική οικονομία, αυξάνοντας παράλληλα τις στρατιές των φτωχών!

Ο αντιλαϊκός χαρακτήρας των μέτρων είναι εμφανής και στο φορολογικό σκέλος των ανακοινώσεων του υπουργού Οικονομίας. Αν και η επιβολή κεφαλικού φόρου σε όσους έχουν ετήσια εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ δε μπορεί να χαρακτηριστεί ως αρνητικό μέτρο, εντούτοις περισσότερο ως επικοινωνιακό τρικ μπορεί να εκληφθεί, καθώς η κυβέρνηση συνεχίζει να αφήνει στο απυρόβλητο και στη φορολογική ασυλία τα μεγάλα εισοδήματα και τους οικονομικά ισχυρούς, δηλαδή τους μόνιμα φοροδιαφεύγοντες!

Την ίδια στιγμή εξαιρεί από την έκτακτη εισφορά τα κέρδη επιχειρήσεων και τραπεζών που ανήλθαν σε πολλά δισεκατομμύρια ευρώ και το 2008. Μόλις την Πέμπτη, η Ομοσπονδία των εργαζομένων στις εφορίες αποκάλυψε ότι μόνο την περίοδο 2005-2008 χαρίστηκαν φόροι 9,1 δισ. ευρώ σε 50.000 επιχειρήσεις, τα οποία επιμερίζονται ως εξής:
- 5,1 δισ. από τη σταδιακή μείωση του συντελεστή φορολογίας των νομικών προσώπων από 35% σε 25%.
- 3,5 δισ. από δύο αποφάσεις περαίωσης εκκρεμών φορολογικών υποθέσεων 40.000 επιχειρήσεων με τζίρο 1-9 εκατ. ευρώ.
- 440 εκατ. ευρώ από τη σταδιακή κατάργηση του ειδικού φόρου επί των διαφημίσεων.
- 100 εκατ. ευρώ από την κατάργηση του φόρου κληρονομιάς των επιχειρήσεων.

Αλλά σε αυτά τα 9 δισ. ευρώ, όπως βέβαια και στα δεκάδες δισ. ευρώ φοροδιαφυγής και φοροκλοπής από τους έχοντες και κατέχοντες, η κυβέρνηση θεωρεί ότι δεν πρέπει να «βάλει χέρι» καθώς, όπως υποστήριξε ο πρωθυπουργός, δεν είναι σωστό να βάζεις φόρους και έκτακτες εισφορές στις επιχειρήσεις τούτη τη δύσκολη περίοδο. Πάντως, όπως δείχνει η ίδια η πραγματικότητα, φόροι και εισφορές δεν επιβάλλονται στις επιχειρήσεις και τις τράπεζες ούτε και στις καλές εποχές…

Σε αυτήν τη συγκυρία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία και ρεαλιστικότητα οι προτάσεις που έχει καταθέσει κατά καιρούς η ριζοσπαστική αριστερά για ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα που θα οδηγεί σε πραγματική αναδιανομή του εισοδήματος και θα παράσχει στο κράτος πόρους για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής. Μεταξύ αυτών των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνονται:

- Η αύξηση του συντελεστή φορολόγησης των μεγάλων εισοδημάτων (πάνω από 70.000 ευρώ) από 40% (που είναι σήμερα) στο 45% τουλάχιστον.

- Αναπροσαρμογή του συντελεστή φορολόγησης των κερδών στο 30%, αρχικά, αντί του 25% που είναι σήμερα.

- Ουσιαστική φορολόγηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας, καθώς και αλλαγή του φορολογικού καθεστώτος για κληρονομιές και γονικές παροχές.

- Επαναξιολόγηση όλων των φοροαπαλλαγών και των ειδικών φορολογικών καθεστώτων. Άμεση κατάργηση των προκλητικών φοροαπαλλαγών για τις εμπορικού χαρακτήρα δραστηριότητες της εκκλησίας, τους εφοπλιστές, τις τράπεζες και άλλες ισχυρές οικονομικά ομάδες.

- Φορολόγηση της πολυτελούς κατανάλωσης και «πόθεν έσχες» σε κάθε αλλαγή της περιουσιακής κατάστασης του φορολογούμενου.

* Ο Μάκης Ντόβολος (ΠΚ Δημοσιογράφων Αθήνας) συμμετέχει στην Πρωτοβουλία για την Αριστερή Ανασύνθεση.